Pożyczka od spółki dla wspólnika – czy trzeba zapłacić podatek PCC? Stanowisko fiskusa w tej kwestii rozwiewa ostatnie wątpliwości

Załóżmy, że Twoja spółka ma wolne środki. Zamiast trzymać je na rachunku, postanawiasz pożyczyć część pieniędzy swojemu wspólnikowi – prywatnie, na określony procent. Z punktu widzenia biznesu – prosta decyzja. W praktyce często w tej sytuacji rodzi pytanie: czy od takiej pożyczki trzeba zapłacić podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC)?

Najnowsza interpretacja Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 5 listopada 2025 roku (nr 0111-KDIB2-3.4014.472.2025.4.BZ) potwierdza jednoznacznie: Nie. Taka pożyczka w określonych okolicznościach nie podlega PCC.

Krótka historia: spółka z o.o. pożycza swojemu wspólnikowi

Wnioskodawcą była spółka z o.o., czynny podatnik VAT, która dysponowała nadwyżką środków pieniężnych. Postanowiła udzielić oprocentowanej pożyczki swojemu udziałowcowi – osobie fizycznej. Pożyczka miała charakter prywatny – nie była związana z działalnością gospodarczą pożyczkobiorcy.

Spółka nie prowadzi działalności polegającej na udzielaniu pożyczek i nie ma takiego zakresu wskazanego w KRS, a mimo to chciała ją udzielić w celu efektywnego wykorzystania kapitału. W zamian miała otrzymywać odsetki – czyli realny przychód.

Fiskus: pożyczka to usługa finansowa zwolniona z VAT

Dyrektor KIS przypomniał, że udzielenie pożyczki jest traktowane na gruncie ustawy o VAT jako odpłatne świadczenie usług. Nie ma przy tym znaczenia, czy pożyczkodawca prowadzi działalność finansową – ważne, że udostępnia środki pieniężne za wynagrodzeniem (odsetki).

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT, takie usługi są zwolnione z podatku VAT. To tzw. zwolnienie dla usług udzielania kredytów i pożyczek pieniężnych.

Skoro zwolnione z VAT, to nie ma PCC

W interpretacji Dyrektor KIS wyjaśnił, że czynności opodatkowane VAT lub z niego zwolnione nie podlegają jednocześnie PCC. To wynika wprost z art. 2 pkt 4 lit. b ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, który stanowi:

„Nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, jeżeli przynajmniej jedna ze stron jest zwolniona z podatku od towarów i usług z tytułu dokonania tej czynności.”

A zatem – skoro pożyczka jest usługą finansową zwolnioną z VAT, to nie trzeba od niej płacić PCC, a obowiązek podatkowy w tym zakresie w ogóle nie powstaje.

Prosty przykład: jak to działa w praktyce

Załóżmy, że spółka Alfa sp. z o.o. udziela swojemu wspólnikowi 100 000 zł pożyczki na 6% rocznie.

Spółka jest czynnym podatnikiem VAT. Pożyczka jest odpłatna – więc stanowi usługę finansową. Z mocy ustawy – jest zwolniona z VAT, a więc wyłączona z PCC.

W efekcie:

• spółka rozlicza przychód z odsetek,
  
• wspólnik spłaca pożyczkę zgodnie z harmonogramem,
  
• żadna ze stron nie płaci PCC.

Dlaczego to ważne?

W praktyce temat podatku od pożyczek między spółką a wspólnikiem bardzo często budzi wątpliwości. Niektórzy księgowi błędnie przyjmują, że każda pożyczka podlega PCC – nawet jeśli jest objęta VAT-em lub zwolnieniem, inni robią to z ostrożności.

Tymczasem fiskus potwierdza:

jeżeli pożyczka mieści się w zakresie VAT (czyli jest usługą finansową), to automatycznie nie podlega PCC.

To ważne rozróżnienie, bo pozwala uniknąć podwójnego opodatkowania tej samej czynności.

Uwaga: nie każda pożyczka jest zwolniona

Zwolnienie dotyczy odpłatnych pożyczek udzielanych przez podatników VAT, ale nie obejmuje sytuacji, gdy pożyczkodawcą jest osoba prywatna nieprowadząca działalności gospodarczej.

Innymi słowy:

• jeśli pożyczki udziela spółka, fundusz, bank – zwolnienie działa,
• jeśli pożyczki udziela osoba fizyczna – pożyczkobiorca musi zapłacić PCC (0,5%).

Dlatego kluczowe jest ustalenie, czy pożyczkodawca działa jako podatnik VAT i czy pożyczka ma charakter odpłatny.

Co zrobić, by nie zapłacić PCC niepotrzebnie?

• Sprawdź, kto udziela pożyczki – czy to podmiot będący podatnikiem VAT,
  
• ustal, czy pożyczka jest odpłatna – czyli czy naliczane są odsetki,
• zachowaj dowody – umowę, tytuł przelewu, harmonogram spłaty,
• nie składaj deklaracji PCC-3, jeśli pożyczka mieści się w zakresie VAT lub jest z niego zwolniona.

Podsumowanie – spółka może pożyczyć bez PCC

Interpretacja KIS potwierdza to, co od dawna wynikało z przepisów, ale budziło sporo niepewności: Pożyczka udzielona przez spółkę będącą podatnikiem VAT, nawet wspólnikowi, jest zwolniona z VAT, a tym samym nie podlega PCC.

To rozwiązanie logiczne i korzystne – chroni przed podwójnym opodatkowaniem i daje spółkom większą elastyczność w zarządzaniu środkami finansowymi.

Planujesz udzielić pożyczki między spółką a wspólnikiem? Warto upewnić się, że spełnione są warunki zwolnienia z VAT. Jeśli masz wątpliwości zapraszamy do nas, jesteśmy na bieżąco z przepisami i pomożemy Ci uniknąć błędów i zbędnych kosztów.